భోగి

Bhogi

జనవరి (Jan)

సంక్రాంతి ముందు రోజు. తెల్లవారుజామున పాత వస్తువులతో భోగి మంటలు వేసి, చెడును విడిచి కొత్త జీవితానికి స్వాగతం పలుకుతారు. పిల్లలకు భోగి పళ్ళు (రేగి పళ్ళు) పోసి ఆశీర్వదిస్తారు. Bonfires of old things mark a fresh start; children are blessed with bhogi pallu.

సంక్రాంతి

Makara Sankranti

జనవరి (Jan)

సూర్యుడు మకర రాశిలోకి ప్రవేశించే పవిత్ర దినం – పంటల పండుగ. ఇంటి ముందు రంగురంగుల ముగ్గులు, గొబ్బెమ్మలు, హరిదాసుల కీర్తనలు, పొంగలి, గాలిపటాలు ఈ పండుగ ప్రత్యేకత. పితృదేవతలకు తర్పణాలు ఇస్తారు. The harvest festival when the Sun enters Capricorn – rangoli, pongal, kites and haridasu songs.

కనుమ

Kanuma

జనవరి (Jan)

సంక్రాంతి మరుసటి రోజు. వ్యవసాయానికి తోడ్పడే ఆవులు, ఎద్దులను స్నానం చేయించి, కొమ్ములకు రంగులు వేసి, పూలమాలలతో అలంకరించి పూజిస్తారు. పశువులకు కృతజ్ఞత తెలిపే పండుగ. Cattle are bathed, decorated and worshipped in gratitude for their help in farming.

వసంత పంచమి

Vasant Panchami

జన–ఫిబ్రవరి (Jan–Feb)

మాఘ శుద్ధ పంచమి – చదువుల తల్లి శ్రీ సరస్వతీ దేవి జన్మదినం. పిల్లలకు అక్షరాభ్యాసం చేయిస్తారు, పుస్తకాలు, పెన్నులు అమ్మవారి వద్ద ఉంచి పూజిస్తారు. పసుపు రంగు వస్త్రాలు ధరిస్తారు. Birthday of Goddess Saraswati; children begin learning (aksharabhyasam).

మహా శివరాత్రి

Maha Shivaratri

ఫిబ్రవరి–మార్చి (Feb–Mar)

మాఘ బహుళ చతుర్దశి – శివపార్వతుల కళ్యాణ దినం, శివుడు లింగరూపంలో ఆవిర్భవించిన రాత్రి. భక్తులు ఉపవాసం ఉండి, రాత్రంతా జాగరణ చేస్తూ పాలు, బిల్వపత్రాలతో అభిషేకం చేస్తారు. 'ఓం నమః శివాయ' జపం చేస్తారు. Night of fasting, vigil and abhishekam to Lord Shiva.

హోలీ

Holi

మార్చి (Mar)

ఫాల్గుణ పౌర్ణమి. భక్త ప్రహ్లాదుని రక్షణ, హోలిక దహనం గుర్తుగా ముందు రోజు కాముని దహనం చేస్తారు. మరుసటి రోజు రంగులు చల్లుకుంటూ ఆనందంగా జరుపుకుంటారు – చెడుపై మంచి విజయం, వసంత ఆగమనం. Festival of colours celebrating good over evil and the arrival of spring.

ఉగాది

Ugadi

మార్చి–ఏప్రిల్ (Mar–Apr)

చైత్ర శుద్ధ పాడ్యమి – తెలుగు నూతన సంవత్సరాది. బ్రహ్మదేవుడు సృష్టి ప్రారంభించిన రోజు. షడ్రుచుల ఉగాది పచ్చడి (వేప పూత, బెల్లం, మామిడి, చింతపండు, ఉప్పు, కారం) జీవితంలోని అన్ని అనుభవాలకు ప్రతీక. పంచాంగ శ్రవణం చేస్తారు. Telugu New Year with six-taste pachadi and panchanga sravanam.

శ్రీ రామ నవమి

Sri Rama Navami

మార్చి–ఏప్రిల్ (Mar–Apr)

చైత్ర శుద్ధ నవమి – శ్రీరామచంద్రుని జన్మదినం మరియు సీతారాముల కళ్యాణ మహోత్సవం. మన దేవస్థానంలో అతి ముఖ్యమైన పండుగ. కళ్యాణం, పానకం, వడపప్పు ప్రసాదం, ఊరేగింపు, రామాయణ పారాయణం జరుగుతాయి. Birth of Lord Rama and Sita Rama Kalyanam – our temple's main festival.

హనుమాన్ జయంతి

Hanuman Jayanti

ఏప్రిల్–మే (Apr–May)

శ్రీ ఆంజనేయ స్వామి జన్మదినం. తెలుగు రాష్ట్రాల్లో వైశాఖ బహుళ దశమి నాడు జరుపుకుంటారు. హనుమాన్ చాలీసా, సుందరకాండ పారాయణం, తమలపాకుల పూజ, సింధూర అర్చన చేస్తారు. హనుమాన్ దీక్షలు విరమిస్తారు. Birth of Lord Hanuman – Chalisa, Sundarakanda and betel-leaf puja.

అక్షయ తృతీయ

Akshaya Tritiya

ఏప్రిల్–మే (Apr–May)

వైశాఖ శుద్ధ తదియ. ఈ రోజు చేసే దానం, జపం, పుణ్యకార్యాల ఫలం ఎప్పటికీ క్షయం కాదు (అక్షయం). పరశురామ జయంతి కూడా. లక్ష్మీ పూజ, బంగారం కొనుగోలు, అన్నదానం శుభప్రదం. Any good deed done today never diminishes; Lakshmi puja and charity.

శ్రీ సీతా నవమి

Sita Navami

మే (May)

వైశాఖ శుద్ధ నవమి – జనక మహారాజు యాగభూమిని దున్నుతుండగా భూమి నుండి సీతాదేవి ఆవిర్భవించిన దినం. సీతమ్మకు ప్రత్యేక పూజ, సుమంగళులు సౌభాగ్యం కోసం వ్రతం చేస్తారు. Appearance of Mother Sita from the earth in King Janaka's field.

గురు పూర్ణిమ

Guru Purnima

జూలై (Jul)

ఆషాఢ పౌర్ణమి – వేదవ్యాస మహర్షి జన్మదినం (వ్యాస పూర్ణిమ). గురువులను పూజించి, వారి ఆశీస్సులు పొందుతారు. జ్ఞానాన్ని ఇచ్చిన గురువుకు కృతజ్ఞత తెలిపే రోజు. Birthday of Sage Vyasa; disciples honour their gurus.

వరలక్ష్మి వ్రతం

Varalakshmi Vratam

ఆగస్టు (Aug)

శ్రావణ మాసం రెండవ శుక్రవారం. సుమంగళులు కలశంలో వరలక్ష్మి అమ్మవారిని ఆవాహన చేసి, కుటుంబ సౌభాగ్యం కోసం వ్రతం చేస్తారు. తోరాలు కట్టుకుని, ముత్తైదువులకు తాంబూలం ఇస్తారు. Married women worship Goddess Varalakshmi for family prosperity.

రక్షా బంధనం

Raksha Bandhan

ఆగస్టు (Aug)

శ్రావణ పౌర్ణమి. సోదరి సోదరుని చేతికి రాఖీ కట్టి అతని క్షేమం కోరుతుంది, సోదరుడు ఆమెకు రక్షణగా ఉంటానని మాట ఇస్తాడు. ఇదే రోజు జంధ్యాల పౌర్ణమి – యజ్ఞోపవీత ధారణ. Sisters tie rakhi; also Jandhyala Purnima (sacred thread change).

శ్రీ కృష్ణాష్టమి

Sri Krishna Janmashtami

ఆగ–సెప్టెంబర్ (Aug–Sep)

శ్రావణ బహుళ అష్టమి – శ్రీకృష్ణ పరమాత్మ జన్మదినం. అర్ధరాత్రి వరకు ఉపవాసం, బాలకృష్ణునికి ఊయల సేవ, వెన్న, అటుకులు నైవేద్యం, ఉట్టి కొట్టడం (దహీ హండి) జరుగుతాయి. Birth of Lord Krishna – midnight puja, cradle seva and utti kottadam.

వినాయక చవితి

Vinayaka Chavithi

ఆగ–సెప్టెంబర్ (Aug–Sep)

భాద్రపద శుద్ధ చవితి – విఘ్నేశ్వరుని జన్మదినం. మట్టి గణపతిని ప్రతిష్ఠించి, 21 పత్రాలతో పూజ, ఉండ్రాళ్లు, కుడుములు నైవేద్యం, వినాయక వ్రత కథ చదువుతారు. తర్వాత నిమజ్జనం చేస్తారు. Birth of Lord Ganesha – clay idol puja with 21 leaves and kudumulu.

బతుకమ్మ

Bathukamma

సెప్టెంబర్–అక్టోబర్ (Sep–Oct)

తెలంగాణ రాష్ట్ర పండుగ – పూల పండుగ. మహాలయ అమావాస్య నుండి తొమ్మిది రోజులు ఆడపడుచులు తంగేడు, గునుగు వంటి పూలతో బతుకమ్మను పేర్చి, చుట్టూ చేరి పాటలు పాడుతూ ఆడతారు. చివరి రోజు సద్దుల బతుకమ్మ నిమజ్జనం. Telangana's flower festival – women sing and dance around flower stacks.

మహాలయ అమావస్య

Mahalaya Amavasya

సెప్టెంబర్–అక్టోబర్ (Sep–Oct)

భాద్రపద బహుళ అమావాస్య – పితృ పక్షం చివరి రోజు. పూర్వీకులకు తర్పణాలు, శ్రాద్ధం, అన్నదానం చేసి వారి ఆశీస్సులు పొందుతారు. దీనితో దేవీ నవరాత్రులకు ఆరంభం. Offerings (tarpanam) to ancestors; marks the start of Navaratri.

దుర్గాష్టమి (శరన్నవరాత్రులు)

Durga Ashtami (Navaratri)

సెప్టెంబర్–అక్టోబర్ (Sep–Oct)

ఆశ్వయుజ శుద్ధ పాడ్యమి నుండి నవమి వరకు దేవీ శరన్నవరాత్రులు. అమ్మవారు రోజుకో అవతారంలో దర్శనమిస్తారు. అష్టమి నాడు దుర్గాదేవి మహిషాసురుని సంహరించిన విజయాన్ని పూజిస్తారు; నవమి నాడు ఆయుధ పూజ. Nine nights of the Divine Mother; Durga's victory over Mahishasura.

విజయదశమి

Vijayadashami

సెప్టెంబర్–అక్టోబర్ (Sep–Oct)

ఆశ్వయుజ శుద్ధ దశమి – దసరా. శ్రీరాముడు రావణుని సంహరించిన విజయ దినం. జమ్మి చెట్టుకు పూజ చేసి, జమ్మి ఆకు (బంగారం) పంచుకుంటూ పెద్దల ఆశీస్సులు తీసుకుంటారు. పాలపిట్ట దర్శనం శుభం. Dasara – Rama's victory over Ravana; Jammi tree puja.

శ్రీ వాల్మీకి జయంతి

Sri Valmiki Jayanti

అక్టోబర్ (Oct)

ఆశ్వయుజ పౌర్ణమి – ఆదికవి శ్రీ వాల్మీకి మహర్షి జన్మదినం. మన దేవస్థానానికి అత్యంత ప్రత్యేకమైన రోజు. మహర్షికి విశేష అభిషేకం, రామాయణ పారాయణం, ప్రవచనాలు, అన్నదానం జరుగుతాయి. Birthday of Adikavi Valmiki – very special for our temple.

దీపావళి

Deepavali

అక్టోబర్–నవంబర్ (Oct–Nov)

ఆశ్వయుజ అమావాస్య. శ్రీకృష్ణుడు, సత్యభామ నరకాసురుని సంహరించిన ఆనందం, రాముడు అయోధ్యకు తిరిగి వచ్చిన వేడుక. ఇళ్ళంతా దీపాలు వెలిగించి, లక్ష్మీ పూజ, బాణసంచాతో జరుపుకుంటారు. Festival of lights – Lakshmi puja and lamps everywhere.

కార్తీక దీపం

Karthika Deepam

నవంబర్–డిసెంబర్ (Nov–Dec)

కార్తీక మాసం శివకేశవులకు అత్యంత ప్రీతికరం. కార్తీక పౌర్ణమి నాడు ఆలయాలు, నదుల్లో దీపాలు వెలిగిస్తారు, 365 వత్తుల దీపం, ఉపవాసం, వనభోజనాలు చేస్తారు. Holy month of lamps – floating diyas on Karthika Purnima.

వైకుంఠ ఏకాదశి

Vaikuntha Ekadashi

డిసెంబర్–జనవరి (Dec–Jan)

మార్గశిర/పుష్య శుద్ధ ఏకాదశి – వైకుంఠ ద్వారాలు తెరుచుకునే దినం. భక్తులు ఉపవాసం ఉండి, తెల్లవారుజామున ఉత్తర ద్వార దర్శనం చేసుకుంటారు. మోక్షాన్ని ప్రసాదించే ఏకాదశి. Vaikuntha gates open; devotees take Uttara Dwara darshan.